geodetom opłatę przy wykonywaniu map do celów projektowych, za udostępnienie informacji o dokonanych uzgodnieniach usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego z dnia 19 lutego 2004 (Dz. U. Nr 37, poz. 333). Ośrodki naliczając powyższą opłatę, traktują udostępnienie wspomnianych informacji, jako uzupełnianie map do projektowania o uzgodnione projekty sieci, w ramach ich wykonywania. W związku z powyższym zachodzi pytanie, czy działania tych ośrodków nie są konsekwencją nadinterpretacji powyższych rozporządzeń?
Wedle obowiązujących przepisów można rozróżnić dwa rodzaje map, jakie geodeta wykonuje dla potrzeb projektów. Są to:
- mapy do celów projektowych, wykonane według rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno – kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie,
- mapy do celów projektowania sieci uzbrojenia terenu, sporządzonych według zasad tej pierwszej, zawierających dodatkowo przebieg projektowanych sieci uzbrojenia terenu, uzgodnionych dotychczas przez starostę, oraz położenie znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych, według w/w rozporządzenia „w sprawie ZUDP”.
W praktyce ciężko o rozróżnienie tych rodzajów map, dlatego można przyjąć, iż zawsze geodeta wykonuje tę drugą mapę, ze względu na:
- poszerzony zakres zawartości i szersze możliwości jej przyszłego wykorzystania (m. in. ewentualne przedłożenie projektu do uzgodnienia),
- jak też na to, iż nie ma w sumie innej możliwości, ponieważ dotychczas uzgodnione projekty wniesione na mapę zasadniczą oraz osnowa geodezyjna są, zgodnie z instrukcją „K-1 Mapa zasadnicza” z 1979 r., treścią mapy zasadniczej, natomiast, zgodnie z instrukcją „K-1 Mapa zasadnicza” z 1998 r., są częścią obligatoryjną mapy, i tych treści geodeta, sporządzając swoją mapę, nie może pominąć. Co prawda instrukcja „K-1 Podstawowa mapa kraju” z 1995 r. nie wykazuje projektowanych sieci uzbrojenia terenu jako części obligatoryjnej, ale obowiązek nanoszenia na mapę zasadniczą tychże projektów, wynikający z rozporządzenia „w sprawie ZUDP”, podnosi ten element do rangi obowiązującej treści mapy.
Zatem, skoro projekty uzgadniane mają być nanoszone przez ZUDP na mapę zasadniczą, więc dlaczego geodeci są przymuszani przez ośrodek do wnoszenia opłat za informacje o uzgodnionych projektach, w celu sporządzenia mapy do projektu?
Od uiszczenie takiej opłaty, zazwyczaj uzależnia się przyjęcie sporządzonej mapy do zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Wiadoma sprawa: jeżeli uzgadniany projekt jest łatwy do wkreślenia na mapie zasadniczej; prosty, typu przyłącze, czy sieć, wtedy geodeta ocenia, czy na podstawie tego projektu wkreślonego na mapie zasadniczej przeniesie go na mapę do projektu. Ale jeżeli uzgadniany projekt dotyczy np. drogi z różnorodnymi przekładkami sieci, gąszczem oświetlenia, kanalizacji deszczowej i innych różnych szczegółowych elementów, więc żeby mapy nie zaciemniać ośrodek może zamieścić tylko info: "proj. drogi nr ....", czy podobnie. Jest to znak dla geodety, ze projekt był zbyt skomplikowany, żeby go w całości nanieść na mapę, więc koniecznym jest uzyskać informację ze źródła. Z tym, że wymaganie przy tym opłaty od geodetów, na etapie sporządzania mapy do projektowania, jest nieporozumieniem. Geodeta zgłaszając pracę ponosi opłatę w ośrodku za wykonanie pracy ryczałtowo, w tym uzyskuje wszelkie materiały potrzebne do wykonania pracy, m. in. np wypisy z rejestru gruntów, bez dodatkowych opłat.
W rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz. U. Nr 78, poz. 837), w § 5 ust. 3 jest napisane, iż ośrodek informuje wykonawcę o materiałach, jakie powinny być wykorzystane przy wykonaniu pracy (…) oraz udostępnia posiadane materiały wraz z ich charakterystyką techniczną. Ponadto w załączniku Nr 1 pkt 9.1, do rozporządzenia w sprawie wysokości opłat…, jest napisane: wysokość opłat określona w tabelach I-VIII (dotyczących między innymi aktualizacji map zasadniczych) została ustalona jako ryczałt za całość informacji i materiałów niezbędnych do wykonania prac(…). Dlatego niezrozumiałym jest fakt naliczania dodatkowej opłaty przez ośrodki za coś, co geodeta powinien otrzymać w ramach zgłoszenia pracy geodezyjnej.
„Za udostępnienie informacji o dokonanych uzgodnieniach usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu do uzupełnienia map do celów projektowania sieci uzbrojenia terenu pobiera się opłaty...itd.” A więc "do uzupełnienia map", nie do sporządzenia map. Zapis związany z opłatą dotyczy już istniejących map do projektowania, które geodeta lub projektant po jakimś czasie dodatkowo może zweryfikować o to, czy nie doszły jakieś nowe uzgodnione projekty. Naturalną rzeczą jest to, że proces projektowy trwa jakiś czas. Przed samym ostatecznym projektowaniem, bądź oddaniem do uzgodnień, można zweryfikować mapę o to, czy przez ten czas, nie doszły na naszym terenie jakieś projekty. I tego ten zapis o informacji i opłacie dotyczy. Mapa do projektowania staje się obowiązującą mapą w chwili włączenia jej do zasobu, dlatego mowa o jej uzupełnianiu może być tylko od tej chwili. Zatem opłata nie może być naliczana w ramach wykonywania samej mapy w związku ze zgłoszeniem, a jedynie w celu uzupełnienia już istniejącej mapy.
Podsumowując:
- bez opłat - w ramach pracy geodezyjnej ,
- z opłatą - w celu uzupełnienia mapy do projektowania już istniejącej.